ظرف دورگیر (نازل)

ظرف دورگیر یا نازل ابزاری برای خط‌کشیدن و دورگیری است.

1. مدل سوزن‌دار یا بدون سوزن را بر اساس جزئیات طرح و میزان کنترل موردنیاز انتخاب کنید. خط خروجی را روی همان پارچه امتحان کنید.
2. رنگ را داخل ظرف ۳۰ میلی‌لیتری بریزید؛ برای انتقال می‌توانید از سرنگ استفاده کنید.
3. ابتدا چند خط آزمایشی بکشید. فشار کمتر خط باریک‌تر و فشار بیشتر خط ضخیم‌تر ایجاد می‌کند؛ فشار و حرکت دست را هماهنگ نگه دارید.
4. اگر خروجی بسته شد، مسیر را از نظر رنگ خشک‌شده بررسی کنید. سوزنِ مدل سوزن‌دار برای بازکردن مسیر مسدودشده کاربرد دارد.
5. پس از کار مسیر خروجی را تمیز و درپوش را ببندید. پیش از ادامه کار دوباره یک خط آزمایشی بکشید.

برای حل گرفتگی، رنگ را یک‌باره با آب زیاد رقیق نکنید. اگر برای کار با ابزار به رنگ رقیق‌تر نیاز داشتید، آب را کم‌کم اضافه کنید. مرز خط را روی نمونه بررسی کنید. راهنمای رقیق‌کردن رنگ را هم بخوانید.

فیکساتیو در رنگ رقیق‌شده

اگر رنگ را برای تکنیک‌های خاص مثل تای‌دای یا باتیک با آب زیادی رقیق می‌کنید، پیش از رنگ‌گذاری ۱ واحد فیکساتیو را با ۲۰ واحد رنگ مخلوط کنید. این نسبت بر اساس مقدار رنگ پیش از افزودن آب است؛ آب در آن حساب نمی‌شود. افزودن آب زیاد، قدرت تثبیت رنگ را کاهش می‌دهد.

رنگ پارچه ماری‌ورک بر پایهٔ آب ساخته شده است و با آب رقیق می‌شود. مقدار آب به روش کار بستگی دارد. نسبت ثابتی برای همهٔ روش‌ها وجود ندارد.

برای آموزش نقاشی باتیک، آموزش باندانا و شیبوری یا هر روش دیگری، نسبت مخصوص همان روش را رعایت کنید. نسبت یک روش را برای روش دیگر به کار نبرید.

فیکساتیو در رنگ رقیق‌شده

اگر رنگ را برای تکنیک‌های خاص مثل تای‌دای یا باتیک با آب زیادی رقیق می‌کنید، پیش از رنگ‌گذاری ۱ واحد فیکساتیو را با ۲۰ واحد رنگ مخلوط کنید. این نسبت بر اساس مقدار رنگ پیش از افزودن آب است؛ آب در آن حساب نمی‌شود. افزودن آب زیاد، قدرت تثبیت رنگ را کاهش می‌دهد.

آزمایش باید در شرایطی مشابه کار اصلی انجام شود. نتیجهٔ آزمایش روی پارچه‌ای دیگر ممکن است برای کار شما قابل‌اعتماد نباشد.

1. تکه‌ای از همان پارچه یا بخش نامحسوس همان سطح را انتخاب و مثل کار اصلی آماده کنید.
2. از ابزار، رنگ و مدیوم‌های موردنظر با همان ترتیب کار اصلی استفاده کنید. اگر چند گزینه را مقایسه می‌کنید، نمونه‌ها را جدا و مشخص نگه دارید.
3. پخش‌شدن رنگ، کنترل خط، دیده‌شدن روی زمینه و اثر ابزار را بررسی کنید. برای خودکار حرارتی، محوشدن خط را پس از خنک‌شدن هم ببینید.
4. زمان خشک‌شدن و روش تثبیت را از راهنمای همان رنگ، مدیوم و سطح بگیرید؛ یک زمان یا حرارت واحد برای همه مواد تعیین نکنید.
5. ظاهر و وضعیت نمونه را پس از تثبیت بررسی کنید. اگر کار قرار است شسته شود، مراقبت و شست‌وشوی نمونه را هم مطابق راهنمای مربوط انجام بدهید.
6. کد رنگ‌ها، مقدارهای ترکیب، ابزار و ترتیب کار را یادداشت کنید تا نمونه موفق قابل تکرار باشد.

این آزمایش خانگی، سازگاری رنگ با همهٔ سطوح را تضمین نمی‌کند. برای شناخت سطح، تشخیص جنس پارچه و برای ترکیب برندها، راهنمای ترکیب رنگ برندهای دیگر را ببینید.

در نمونه چه نشانه‌هایی را بررسی کنم؟

علاوه بر سازگاری با سطح، به یکنواختی رنگ، لخته یا دانه‌دانه‌شدن، روانی حرکت قلم، کنترل لبه طرح و ایجادنشدن هاله پس از خشک‌شدن و اتوکشی توجه کنید. پوشانندگی، نرمی بافت و ظاهر رنگ پس از تثبیت و شست‌وشوی مجاز را هم با هدف پروژه مقایسه کنید.

در دو مقالهٔ «رنگ پارچهٔ خوب و بد»، معیارهایی مانند زمان کار با قلم‌مو، امکان محوکردن رنگ‌ها در یکدیگر، ترکیب‌پذیری و رفتار رنگ روی بافت مطرح شده‌اند. نتیجه یک نمونه را به همهٔ پارچه‌ها و تکنیک‌ها تعمیم ندهید؛ نتیجهٔ نامطلوب ممکن است به جنس زمینه یا روش اجرا هم مربوط باشد. این نشانه‌ها به‌تنهایی علت مشکل را مشخص نمی‌کنند.

مطالعه و بررسی محصول

• خصوصیات رنگ پارچه خوب و تفاوت آن با رنگ پارچه بد
• رنگ پارچه خوب و بد چیست و چگونه آن‌ها را تشخیص دهیم؟

محدودیت تعمیم روش و ارزیابی چسبندگی

مقدار و روش استفاده از یک مدیوم را به محصول دیگر تعمیم ندهید. چسبیدن ظاهری به سطح، به‌تنهایی معیار دوام در شست‌وشو نیست.

آموزش‌های مرتبط در آکادمی

• آموزش تثبیت رنگ پارچه
• آموزش شست‌وشوی آثار نقاشی‌شده روی پارچه